Akalazya Hastalığı Nedir?

Akalazya, yemek borusunun (özofagus) alt ucunda bulunan alt özofagus sfinkterinin (LES) yeterince gevşeyememesi ve yemek borusunun normal kasılma hareketlerinin bozulması sonucu gelişen nadir bir sindirim sistemi hastalığıdır. Bu nedenle yiyecek ve içecekler mideye geçmekte zorlanır ve yemek borusunda birikmeye başlar. Erken tanı ve uygun tedavi ile hastaların yaşam kalitesi belirgin şekilde artırılabilir.

Akalazya Neden Olur?

Akalazyanın kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Hastalığın, yemek borusundaki sinir hücrelerinin hasar görmesi sonucu geliştiği düşünülmektedir. Bazı olgularda otoimmün mekanizmalar veya enfeksiyonlar rol oynayabilir.

• Yemek borusu sinir hücrelerinde hasar
• Otoimmün mekanizmalar
• Genetik yatkınlık (nadir)
• Bazı viral enfeksiyonlar (kesin olarak kanıtlanmamıştır)

Akalazya Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler genellikle yavaş ilerler ve zamanla belirginleşir.

• Katı ve sıvı gıdalarda yutma güçlüğü (Disfaji)
• Yemeklerin ağıza geri gelmesi (Regürjitasyon)
• Göğüs ağrısı veya baskı hissi
• Yemeklerden sonra öksürük
• Gece ağıza yiyecek gelmesi
• Kilo kaybı
• Kötü ağız kokusu
• Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları (aspirasyona bağlı)

Akalazya Nasıl Tanı Konur?

Akalazya tanısında hastanın şikâyetleri değerlendirilir ve tanıyı doğrulamak için çeşitli incelemeler yapılır.

• Gastroskopi
• Yüksek çözünürlüklü özofagus manometrisi (Altın standart tanı yöntemi)
• Baryumlu yemek borusu grafisi (İlaçlı özofagus filmi)
• Gerektiğinde bilgisayarlı tomografi (BT)

Özofagus Manometrisinin Önemi

Yüksek çözünürlüklü özofagus manometrisi, akalazya tanısında en önemli testtir. Bu inceleme sayesinde yemek borusunun kasılma hareketleri ve alt özofagus sfinkterinin gevşeme durumu ayrıntılı olarak değerlendirilir. Ayrıca akalazyanın alt tipleri belirlenerek en uygun tedavi yöntemi planlanabilir.

Akalazya Nasıl Tedavi Edilir?

Akalazya tamamen ortadan kaldırılabilen bir hastalık değildir. Tedavinin amacı, alt özofagus sfinkterindeki basıncı azaltarak yiyeceklerin mideye geçişini kolaylaştırmak ve hastanın yaşam kalitesini artırmaktır.

Başlıca tedavi seçenekleri şunlardır:

• Pnömatik balon dilatasyonu
• POEM (Peroral Endoskopik Miyotomi)
• Laparoskopik Heller miyotomisi
• Botulinum toksini (Botoks) enjeksiyonu (uygun hastalarda)
• İlaç tedavisi (seçilmiş hastalarda sınırlı fayda sağlar)

POEM (Peroral Endoskopik Miyotomi)

POEM, günümüzde akalazya tedavisinde uygulanan ileri endoskopik yöntemlerden biridir. Endoskop yardımıyla yemek borusunun içinden girilerek kas lifleri kontrollü şekilde kesilir ve alt özofagus sfinkterinin gevşemesi sağlanır. Uygun hastalarda cerrahiye alternatif etkili bir tedavi seçeneği olabilir.

Akalazya Tedavi Edilmezse Ne Olabilir?

Tedavi edilmeyen akalazya ilerleyerek ciddi beslenme sorunlarına ve yaşam kalitesinde belirgin bozulmaya neden olabilir.

• İleri derecede yutma güçlüğü
• Kilo kaybı ve yetersiz beslenme
• Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları
• Aspirasyon pnömonisi
• Yemek borusunda genişleme (Megaözofagus)
• Nadir de olsa uzun dönemde yemek borusu kanseri riskinde artış

Ne Zaman Gastroenteroloji Uzmanına Başvurulmalıdır?

Katı ve sıvı gıdaları yutarken zorlanma, yemeklerin ağıza geri gelmesi, açıklanamayan kilo kaybı, gece öksürüğü veya sık akciğer enfeksiyonu gelişmesi durumunda gastroenteroloji uzmanına başvurulmalıdır. Erken tanı sayesinde uygun tedavi planlanabilir ve komplikasyonlar önlenebilir.

İzmir ve Manisa'da Akalazya Tanı ve Tedavisi

Uzm. Dr. Erhan Ergin, İzmir ve Manisa'da akalazya şüphesi bulunan hastaların değerlendirilmesini güncel gastroenteroloji kılavuzları doğrultusunda gerçekleştirmektedir. Gerekli görülen hastalarda gastroskopi, özofagus manometrisi ve diğer tanı yöntemleri planlanarak hastaya en uygun tedavi yaklaşımı belirlenmektedir.